Ο Albert Einstein είχε πει κάποτε κάτι, που μοιάζει περισσότερο με προειδοποίηση παρά με πρόβλεψη:
«Δεν ξέρω με ποια όπλα θα γίνει ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος…
αλλά ο τέταρτος θα γίνει με πέτρες και ρόπαλα.»
Η φράση αυτή δεν μιλά μόνο για όπλα.
Μιλά για τα όρια της ανθρώπινης σοφίας.
Στην εποχή μας εμφανίζεται μια νέα εικόνα. Ίσως πριν φτάσουμε στις πέτρες,
ο πόλεμος περνά πρώτα από τα πλήκτρα.
Ο πόλεμος των πλήκτρων: ο αόρατος πόλεμος
Στον 21ο αιώνα, πολλές συγκρούσεις δεν ξεκινούν με όπλα αλλά με πληκτρολόγια.
Ένας άνθρωπος μπροστά σε μια οθόνη μπορεί να:
- διαδώσει προπαγάνδα
- επιτεθεί σε υποδομές (κυβερνοπόλεμος)
- επηρεάσει εκλογές ή κοινή γνώμη
- δημιουργήσει πανικό με ψευδείς ειδήσεις
Έτσι, ο πόλεμος μεταφέρεται από το πεδίο μάχης στον ψηφιακό χώρο.
Δεν χρειάζεται στρατός.
Χρειάζεται σύνδεση στο διαδίκτυο.
Ο ψυχολογικός πόλεμος
Τα πλήκτρα δεν καταστρέφουν μόνο υπολογιστές αλλά και συνειδήσεις.
Με λέξεις μπορεί να γίνει:
- κοινωνικός διχασμός
- ψηφιακός όχλος
- καταστροφή φήμης ανθρώπων
- μαζική χειραγώγηση
Η μάχη μεταφέρεται από τα χαρακώματα στο μυαλό των ανθρώπων.
Είναι ένας πόλεμος χωρίς εκρήξεις αλλά με τεράστιες συνέπειες.
Η ειρωνεία της προόδου
Ο Αϊνστάιν φοβόταν ότι η τεχνολογία θα οδηγήσει σε τέτοια καταστροφή ώστε η ανθρωπότητα θα επιστρέψει σε πρωτόγονη κατάσταση.
Σήμερα όμως βλέπουμε μια άλλη ειρωνεία:
Η υπερβολική πρόοδος μπορεί να δημιουργήσει έναν πόλεμο που ξεκινά με ένα κουμπί.
Από τα πλήκτρα μπορεί να ξεκινήσει:
- οικονομική κατάρρευση
- ενεργειακή κρίση
- κυβερνοεπιθέσεις σε κράτη..
Και τότε ίσως η προφητεία του Αϊνστάιν να γίνει κυριολεκτική:
μετά την καταστροφή, οι επόμενες γενιές να πολεμούν πράγματι με πέτρες.
Η φιλοσοφική διάσταση
Η φράση αυτή ίσως δεν μιλά τελικά για όπλα.
Μιλά για ανθρώπινη ανωριμότητα.
Η τεχνολογία αλλάζει:
πέτρες → σπαθιά → πυρηνικά → πληκτρολόγια.
Αλλά το βασικό ερώτημα παραμένει:
Έχει ωριμάσει ο άνθρωπος όσο προοδεύουν τα εργαλεία του;
Και τότε η προειδοποίηση του Αϊνστάιν αποκτά ένα νέο νόημα:
Η τεχνολογία προχωρά με τεράστια ταχύτητα.
Το ερώτημα είναι αν η σοφία του ανθρώπου
προχωρά με την ίδια.
Γεωργία Σταυριανέα
