Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε να εμφανίζονται μορφές θεάματος όπου η ίδια η σύγκρουση αποτελεί τον πυρήνα του «παιχνιδιού». Στην περίπτωση του Run Nation Championship, δύο αθλητές τρέχουν ο ένας προς τον άλλο με μοναδικό σκοπό την πρόσκρουση. Δεν πρόκειται για πάλη, ούτε για ράγκμπι, ούτε για πολεμική τέχνη με τεχνική εξέλιξη· το αποκορύφωμα είναι η στιγμή της βίαιης επαφής.
Στα περισσότερα αθλήματα, όπως το ράγκμπι, οι συγκρούσεις συμβαίνουν κατά τύχη. Στο Run Nation όμως, νεοσύστατη διοργάνωση στην Αυστραλία, η σύγκρουση είναι ο μοναδικός σκοπός. Νικητής είναι αυτός που θα μείνει όρθιος, ενώ ο χαμένος συνήθως καταλήγει στο έδαφος ζαλισμένος.
Όλα ξεκίνησαν από μια τάση στα social media που ονομαζόταν «run it straight». Νέοι έπεφταν ο ένας πάνω στον άλλο για τις προβολές και τα likes. Τώρα, οι διοργανωτές προσπαθούν να το κάνουν επίσημο άθλημα.
Υπάρχουν βέβαια κανόνες για το πώς θα γίνει το χτύπημα.
Στο γήπεδο βρίσκονται πάντα δύο γιατροί και δύο διασώστες.
Μια ομάδα από νευρολόγους και φυσικοθεραπευτές είναι έτοιμη να επέμβει…
Σαφώς μιλάμε για ένα επικίνδυνο «άθλημα».
Το ερώτημα όμως δεν είναι μόνο αν πρόκειται για επικίνδυνο αγώνισμα.
Είναι βαθύτερο: γιατί τέτοια θεάματα γεμίζουν στάδια;
Η αισθητική της ωμής δύναμης
Ο άνθρωπος ανέκαθεν παρακολουθούσε αναμετρήσεις. Από τα ρωμαϊκά αμφιθέατρα μέχρι τα σύγχρονα ρινγκ, η σωματική αντιπαράθεση δημιουργεί ένταση, αγωνία, ταύτιση.
Στην περίπτωση ακραίων συγκρούσεων, ενεργοποιούνται βασικά ένστικτα:
- Η περιέργεια απέναντι στον κίνδυνο
- Η αδρεναλίνη της προσμονής
- Η εκτόνωση συσσωρευμένης έντασης μέσω της ταύτισης
Ο θεατής δεν συμμετέχει σωματικά. Παρακολουθεί όμως με αυξημένους παλμούς, σαν να ζει ο ίδιος τη σύγκρουση — χωρίς να πληρώνει το σωματικό τίμημα.
Η βία ως «ελεγχόμενη» εκτόνωση
Υπάρχει και μια κοινωνιολογική ανάγνωση. Σε κοινωνίες όπου η καθημερινότητα είναι πιεστική, οι άνθρωποι συχνά αναζητούν έντονες εμπειρίες για να νιώσουν ζωντανοί.
Η παρακολούθηση βίαιου θεάματος λειτουργεί ως:
- Συμβολική εκτόνωση θυμού
- Προβολή εσωτερικών συγκρούσεων
- Απόδραση από τη ρουτίνα
Το παράδοξο είναι ότι ενώ η κοινωνία καταδικάζει τη βία στην καθημερινότητα, συχνά τη νομιμοποιεί όταν ντύνεται με τον μανδύα του «αθλητισμού».
Είναι όμως αυτό αθλητισμός;
Ο παραδοσιακός αθλητισμός βασίζεται:
- Στην τεχνική
- Στην τακτική
- Στην πειθαρχία
- Στην εξέλιξη δεξιοτήτων
Όταν ο βασικός στόχος είναι η πρόκληση πτώσης μέσω σύγκρουσης, η συζήτηση μετατοπίζεται. Δεν μιλάμε απλώς για ανταγωνισμό· μιλάμε για θέαμα βασισμένο στον κίνδυνο τραυματισμού.
Κι εδώ γεννάται το ηθικό ερώτημα:
Μπορεί η ελεύθερη επιλογή των αθλητών να αρκεί για να δικαιολογήσει ένα εγγενώς επικίνδυνο θέαμα;
Ένα ανοιχτό ερώτημα
Το Run Nation Championship δεν είναι απλώς ένα νέο άθλημα. Είναι ένας καθρέφτης. Μας δείχνει ότι η βία — όταν παρουσιάζεται ως θεαματική, ελεγχόμενη και «νόμιμη» — εξακολουθεί να συγκινεί.
Ίσως τελικά το ερώτημα να μην είναι γιατί υπάρχουν τέτοιοι αγώνες.
Ίσως το πραγματικό ερώτημα να είναι:
Τι λέει για εμάς το γεγονός ότι γεμίζουν τα στάδια για να τους παρακολουθήσουν;
Γεωργία Σταυριανέα
