Ο Μάρτης δεν φέρνει μόνο άνθη και φως. Φέρνει μικρές ανάσες ζωής, κλειστά ματάκια, πατουσάκια που τρέμουν ακόμη. Είναι ο μήνας που οι γάτες γεννούν· στο σπίτι, στον κήπο, σε γωνιές που ούτε φανταζόμαστε. Και μαζί με τις γεννήσεις, έρχεται και μια συμπεριφορά που συχνά μας γεμίζει απορίες: γιατί η μαμά γάτα μεταφέρει συνεχώς τα μωρά της και τα κρύβει;
Οι πρώτες μέρες της ζωής
Τα νεογέννητα γατάκια γεννιούνται τυφλά και ανυπεράσπιστα. Ο κόσμος τους είναι η ζεστασιά της μητέρας, ο ήχος της ανάσας της, η μυρωδιά της. Εκείνη γίνεται τα πάντα: τροφή, καταφύγιο, προστασία.
Τις πρώτες αυτές μέρες, η ασφάλεια είναι το μοναδικό της μέλημα.
Το γατάκι στο σπίτι
Όταν η γάτα γεννά μέσα στο σπίτι, έχει ήδη κάνει μια επιλογή εμπιστοσύνης. Αναζητά ησυχία, σταθερότητα, χαμηλό φωτισμό. Αν όμως κάτι αλλάξει – ένας δυνατός θόρυβος, πολλές επισκέψεις, ένα περίεργο βλέμμα – μπορεί να νιώσει ότι ο χώρος δεν είναι πια ασφαλής.
Τότε θα πάρει απαλά ένα ένα τα μωρά της και θα τα μεταφέρει αλλού. Όχι γιατί τα απορρίπτει, αλλά γιατί τα προστατεύει.
Τα γατάκια του κήπου
Στον κήπο, η μητέρα γάτα λειτουργεί με ακόμη μεγαλύτερη προσοχή. Θάμνοι, αποθήκες, κρυφές γωνιές γίνονται πρόχειρα «δωμάτια παιδικά». Εκεί γεννά και μεγαλώνει τα μικρά της μακριά από βλέμματα και κινδύνους.
Αν την παρατηρήσουμε να αλλάζει συχνά θέση στα γατάκια, σημαίνει ότι κάτι την ανησύχησε. Ένας ήχος, μια άλλη γάτα, μια μυρωδιά. Η μεταφορά είναι το ένστικτό της να λέει: εδώ δεν είμαστε πια ασφαλείς.
Γιατί τα κρύβει;
Η φύση δεν είναι τρυφερή, είναι όμως σοφή. Τα γατάκια, όσο μικρά κι αν είναι, μπορούν να προδώσουν τη θέση τους. Γι’ αυτό η μητέρα τα κρύβει, τα απομακρύνει από αδιάκριτα βλέμματα, ακόμη και από ανθρώπους που αγαπούν τις γάτες.
Δεν χρειάζεται βοήθεια· χρειάζεται χώρο.
Το δύσκολο κομμάτι που σπάνια λέγεται
Υπάρχει και μια σκληρή αλήθεια. Ορισμένα αρσενικά, ιδιαίτερα αστείρωτα, μπορεί να επιτεθούν σε γατάκια που δεν είναι δικά τους. Δεν είναι κακία, είναι ένστικτο κυριαρχίας.
Η μητέρα το γνωρίζει. Γι’ αυτό κρύβει, μεταφέρει, απομονώνει. Κάθε της κίνηση είναι μια πράξη επιβίωσης.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε πραγματικά
Την άνοιξη, η καλύτερη βοήθεια δεν είναι το άγγιγμα αλλά ο σεβασμός.
Λίγη τροφή και καθαρό νερό κοντά στη φωλιά.
Λιγότερη περιέργεια.
Και, όταν έρθει η ώρα, η φροντίδα της στείρωσης – για να μην γεννιούνται ζωές καταδικασμένες στον φόβο.
Ο Μάρτης γεμίζει τον κόσμο γατάκια. Αν τα δούμε να χάνονται από το σημείο που τα βρήκαμε, ας μην ανησυχήσουμε. Η μαμά τους απλώς έκανε αυτό που ξέρει καλύτερα από όλους:
να τα κρατήσει ασφαλή 🐾
Ένα τελευταίο, απαραίτητο κομμάτι
Η φύση μπορεί να είναι σκληρή, αλλά δεν είναι κακόβουλη. Όταν ένα ζώο βλάπτει τα μικρά, το κάνει από ένστικτο, όχι από επιλογή.
Οι άνθρωποι όμως έχουν επιλογή. Και δυστυχώς, δεν τη χρησιμοποιούν πάντα με καλοσύνη.
Κάθε άνοιξη γεννιούνται περισσότερα γατάκια απ’ όσα μπορούν να προστατευτούν. Κάποια χάνονται από αδιαφορία, κάποια από φόβο, κάποια από χέρια που δεν έμαθαν ποτέ τι σημαίνει αγάπη και φροντίδα. Γι’ αυτό ο έλεγχος γεννήσεων δεν είναι σκληρότητα — είναι ευθύνη.
Η στείρωση δεν είναι βιασύνη ούτε αυθαίρετη πράξη. Γίνεται μόνο στην κατάλληλη ηλικία, με τη συμβουλή κτηνιάτρου και με μοναδικό γνώμονα την υγεία του ζώου. Δεν στερεί τη μητρότητα· στερεί τον πόνο. Δεν αφαιρεί τη ζωή· τη σώζει.
Αν αγαπάμε τις γάτες, αν συγκινούμαστε από τα μικρά κλειστά ματάκια του Μαρτίου, οφείλουμε να τις προστατεύσουμε πριν χρειαστεί να σωθούν.
Για να μη χρειάζεται καμία μάνα να κρύβει τα μωρά της… από τον άνθρωπο.
Και κανένα γατάκι να φοβάται τον κόσμο που μόλις γνώρισε 🐾
Γεωργία Σταυριανέα
